Badanie wykonania norm pracy według poszczególnych zawodów

Badanie wykonania norm pracy według poszczególnych zawodów stwarza podstawy do oceny stopnia napięcia i realności norm. Wysokie ogólne przekraczanie norm pracy w danym zawodzie świadczy zazwyczaj o ustawieniu norm na zbyt niskim poziomie (i odwrotnie: niewykonywanie norm — o zbytnim ich napięciu). Może to być bardzo pomocne dla wprowadzenia lub uaktualnienia reżimów ekonomicznych.

Wyniki analizy wydajności pracy powinny być wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem i organizowaniu procesów produkcyjnych w celu zapewnienia poprawy poziomu pracy przedsiębiorstwa.

Budownictwo jest dziedziną wymagającą — w miarę unowocześniania produkcji — coraz to wyższych kwalifikacji od pracowników. Praca w budownictwie jest uciążliwa, z uwagi na nie ustabilizowany warsztat pracy i związaną z tym niekiedy konieczność zmiany miejsca pracy i zamieszkania, jak również z uwagi na niemożność zupełnego odizolowania się od wpływów atmosferycznych. Dlatego też pracownicy wykwalifikowani wolą szukać zatrudnienia w innych dziedzinach gospodarczych, w których zapewniona jest stałość miejsca pracy i zamieszkania oraz możność wykonywania pracy w pomieszczeniach zamkniętych. Kontynuują oni pracę w budownictwie często pod warunkiem zapewnienia wynagrodzeń na odpowiednim poziomie. Wysokość wynagrodzeń jest jednak zależna od wydajności pracy, a ta — głównie od prawidłowości organizacji pracy. Stąd też wynika szczególne znaczenie analizy wydajności pracy.

W badaniach dotyczących zatrudnienia i wydajności pracy należy stosować metody pozwalające na uzyskanie wymiernych wyników i wyraźne umiejscowienie wkładu poszczególnych czynników w realizację zadań planowych. Przedstawimy obecnie przykład zastosowania takiej metody wykorzystując dane zawarte w tablicy 21.

DANE DOTYCZĄCE PRODUKCJI, STANU ZATRUDNIENIA ORAZ CZASU I WYDAJNOŚCI PRACY

Tablica 21 oraz wyżej podane obliczenia wskazują na to, że przedsiębiorstwo wykonało produkcję mniejszą od planowanej niedobór wynosi 5 min zł. Niedobór ten został spowodowany przez brak odpowiedniego zatrudnienia. Straty w produkcji z tego tytułu wyniosły około 10,4 min zł. Osiągnięto jednak zmniejszenie tych strat: dzięki lepszej dyscyplinie pracy o około 1,9 min zł (zwiększenie liczby godzin pracy) i dzięki ponadplanowej wydajności pracy — o około 3,5 min zł.

W przedsiębiorstwie mogą być stosowane różne systemy pracy, a mianowicie: akord zryczałtowany, akord prosty, wynagrodzenie dniówkowe z ewentualną premią, wynagrodzenie stałe (miesięczne).

Badanie prawidłowości stosowanych w przedsiębiorstwie systemów pracy polega na zestawieniu liczby jednostek czasu (robotnikogodzin) przepracowanych według różnych systemów i ustaleniu struktury tych systemów oraz zbadaniu jej w ujęciu dynamicznym.

O prawidłowym stosowaniu systemów pracy świadczyć będzie zwiększenie się zatrudnienia pracowników wynagradzanych według akordu zryczałtowanego. Pozytywnie można oceniać sytuację również wtedy, gdy wzrasta zatrudnienie pracowników wynagradzanych według akordu prostego. Trzeba jednak wtedy zbadać, czy nie obejmuje się tym systemem robót niewymiernych, co byłoby nieuzasadnione.

Zjawisko wzrostu zatrudnienia pracowników wynagradzanych według systemów akordowych jest, ogólnie biorąc, pozytywne wymaga ono jednak dodatkowych badań. Chodzi bowiem o to, że przy stosowaniu tych systemów może następować zmniejszenie nadzoru nad produkcją ze strony pracowników kierowniczych i majstrów, z uwagi na istnienie dostatecznych bodźców do wykorzystania czasu pracy przez robotników. Doprowadza to jednak czasem do pogorszenia jakości produkcji. Stąd wniosek, że w wypadku stwierdzenia wzrostu zatrudnienia pracowników wynagradzanych według systemu akordowego trzeba wiązać analizę systemów pracy z bada-” niem jakości produkcji.

Przestrzeganie dyscypliny pracy jest w naszym ustroju gospodarczym traktowane jako obowiązek każdego pracującego. Obowiązek ten sprowadza się, najogólniej biorąc, do regularnego uczęszczania do pracy i pełnego wykorzystania czasu pracy. Zasady przestrzegania tego obowiązku zawarte są częściowo w ogólnie obowiązujących przepisach prawa, a częściowo — w regulaminach pracy uchwalonych przez organa samorządu robotniczego przedsiębiorstw, Od stopnia przestrzegania omawianego obowiązku zależą niektóre bodźce i świadczenia.

— określeniu wielkości absencji,

— określeniu stopnia wykorzystania funduszu czasu pracy oraz ustaleniu przyczyn ewentualnych nieprawidłowości w wykorzystaniu tego funduszu.

Wyniki analizy wydajności pracy dają ogólny pogląd na przestrzeganie dyscypliny pracy. W zasadzie im wyższa jest wydajność, tym lepiej świadczy to o stanie dyscypliny pracy. W celu pogłębienia analizy trzeba jednak ustalić wielkość absencji w pracy oraz zbadać stopień wykorzystania funduszu czasu pracy.

Badanie absencji polega na zestawieniu dniówek przepracowanych z opuszczonymi. Przez porównanie tych danych można ustalić wskaźniki absencji, czyli stosunek procentowy liczby dniówek opuszczonych do liczby dniówek przepracowanych.

Analizą powinni być objęci nie tylko pracownicy fizyczni, lecz również umysłowi. Szczególną uwagę należy zwrócić na zbadanie nie usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>