KOSZTY ROBÓT BUDOWLANO-MONTAŻOWYCH

Jednym z podstawowych założeń rachunku kosztów jest określenie jednostek kalkulacji i jednostek ewidencji kosztów. Od dostosowania jednostek kalkulacji i ewidencji kosztów do konkretnych warunków produkcji zależą:

– a) stopień dokładności kalkulacji

– b) możliwość porównywania rzeczowych wyników produkcji (robót) z punktu widzenia poziomu kosztów, a zatem efektywność kontroli kosztów i pośrednio — ocena gospodarności poszczególnych komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa

– c) możliwość ustalania konkretnych przyczyn pozytywnych i negatywnych zjawisk występujących w gospodarce

– d) właściwe podstawy kształtowania cen sprzedaży.

Upraszczając zagadnienie można stwierdzić, że powyższe przesłanki skłaniają do poszukiwania raczej niewielkich, a co najmniej bardzo jednolitych jakościowo jednostek kalkulacji i ewidencji kosztów. Równocześnie trzeba stwierdzić, że w miarę zmniejszania zakresu jednostki kalkulacyjnej (ewidencyjnej) rośnie liczba takich jednostek, a wraz z tym wzrasta ilość prac ewidencyjnych. Co więcej, część tych prac musi obciążyć pracowników odpowiedzialnych za produkcję, tj. pracowników inżynieryjno-technicznych.

Przy wyborze jednostek kalkulacji (ewidencji) kosztów robót budowlano-montażowych trzeba wziąć pod uwagę jeden z następujących układów odniesienia.

– 1. Budowa. Pojęcie budowy jest wiązane w literaturze przedmiotu z wyodrębnionym zamkniętym terenem prowadzenia robót budowlano-montażowych, na którym wznosi się jedną budowlę (np. most, stadion sportowy, teatr) lub wiele budowli (np. osiedle mieszkaniowe, zakład przemysłowy, uczelnia) pod kierunkiem wyznaczonego przez wykonawcę kierownika budowy z podległymi mu kierownikami obiektów i robót. Z pojęciem budowy jest związana zazwyczaj wspólna dokumentacja projektowo-kosztorysowa, a często również osoba zleceniodawcy. Synonimami słowa budowa są: rejon robót, kierownictwo grup robót (kierownictwo robót), grupa robót.

– 2. Obiekt. Pojęcie obiektu jest używane w literaturze przedmiotu w celu określenia odrębnych budowli ujętych w planie sytuacyjnym budowy. Po zakończeniu robót znaczna część obiektów staje się odrębnymi obiektami inwentarzowymi środków trwałych. Niekiedy jednak pojęcie to stosuje się jedynie do oznaczenia określonego rodzaju robót w danej budowli (np. roboty elewacyjne) albo urządzenia terenu robót na danej budowie. Przykłady obiektów: budynek mieszkalny, garaż, montaż dźwigu w hali fabrycznej, pomnik, budynek szkolny, kotłownia.

– 3. Etapy, czyli jazy robót, obejmujące:

– I roboty stanu zerowego,

– II roboty stanu surowego,

– III roboty stanu wykończeniowego.

Elementy robót składające się na wznoszony, budowany lub montowany obiekt

Podział robót na fazy był przeprowadzany początkowo w zakresie tzw. budownictwa powszechnego (tj. budynków mieszkalnych miejskich i wiejskich, budynków administracyjnych, handlowych, szkolnych, gospodarskich), ale stopniowo podział ten obejmuje coraz szersze kręgi budownictwa specjalnego, przy czym liczba etapów (trzy) może ulegać zmianom.

– 4. Elementy robót składające się na wznoszony, budowany lub montowany obiekt. W budownictwie ogólnym można rozróżnić następujące elementy: wykopy, roboty konstrukcyjne w kondygnacji obiektu, instalacje sanitarne, instalacje centralnego ogrzewania, instalacje elektryczne, wykończenie wewnętrzne, wyposażenie wnętrz itp. Podział obiektu na elementy robót jest podziałem przedmiotowym ukształtowanym na zasadzie łączenia podobnych funkcjonalnych elementów składowych budynku zgodnie z technologią produkcji lub organizacją robót. Podziałowi technicznemu robót przeciwstawia się ich podział według zawodowych kwalifikacji wykonawców, czyli podmiotowych grup robót. Wyodrębnia się zatem roboty stolarskie, betoniarskie, zbrojarskie, murarskie, ciesielskie, tynkarskie, posadzkarskie, malarskie, hydrauliczne, elektrotechniczne itp. Podział podmiotowy jest w istocie pozostałością rzemieślniczej zasady produkcji w budownictwie.

Z punktu widzenia kontroli kosztów najbardziej pożądane byłoby uznanie za jednostkę kalkulacyjną poszczególnych elementów scalonych robót w oddzielnych obiektach, np, pożyteczne i interesujące byłoby porównanie kosztu wykonania 1 m2 stropów w obiektach A i B (porównywalnych), gdyż mogłoby to doprowadzić do ustalenia źródeł oszczędności lub marnotrawstwa materiałów, robocizny itp. W praktyce jednak uznanie elementu scalonego za jednostkę kalkulacyjną napotyka zasadnicze trudności. Podstawą kalkulacji kosztów robót jest przede wszystkim dokumentacja źródłowa zużycia materiałów ibezpośrednich, robocizny bezpośredniej i usług sprzętu. W celu ustalenia jednostkowego kosztu produkcji poszczególnych elementów scalonych należałoby zatem w dowodach źródłowych zaznaczać dokładnie, na wykonanie jakiego elementu zużyto pobrane materiały, usługi sprzętu itp. W praktyce jest to jednak niemożliwe do zrealizowania, ponieważ w jednym obiekcie występuje kilkadziesiąt, a nawet więcej elementów scalonych, przy czym wiele z nich wykonuje się równocześnie (np. na górnych kondygnacjach budynku prowadzi się roboty konstrukcyjne, a na dolnych — roboty związane z urządzeniami sanitarnymi).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>