Pojęcie planowania przestrzennego – ciąg dalszy

Regionalny podział działalności produkcyjnej jest podziałem naturalnym. Wynika on z oczywistego faktu, że cała ta działalność nie może być skoncentrowana w jednym punkcie, tak jak ludność i zasoby naturalne nie są ześrodkowane w jednym miejscu. Z drugiej strony podział regionalny jest podziałem umownym, ponieważ zasięg regionu w ramach kraju można określić w rozmaity sposób. Ogólnie stwierdza się istnienie nie- równomiernośei przestrzennego rozmieszczenia produkcji. Wynika to z faktu, że jedne gałęzie mają większe możliwości rozwoju niż inne, wskutek czego jedne regiony rozwijają się szybciej od innych. Do czynników wpływających na powstawanie takiego zróżnicowania należy zaliczyć: a) usytuowanie zasobów naturalnych, b) korzyści wynikające z koncentrowania produkcji w nielicznych punktach kraju, c) korzyści zewnętrzne (występujące poza danym regionem).

Ważnym elementem w ocenie przestrzennej struktury produkcji są potencjalne możliwości rozwoju produkcji, które należy uwzględniać dążąc do usunięcia różnic w rozwoju gospodarczym poszczególnych regionów kraju.

Występowanie nierównomierności w rozwoju przestrzennym gospodarki wiąże się z działaniem dwóch sil: a) siły odśrodkowej, powodującej rozprzestrzenianie się punktów produkcji na danym terenie, b) siły dośrodkowej powodującej skupianie się punktów produkcji i doprowadzającej do powstania aglomeracji. Siła odśrodkowa wynika z nierównomiernego rozmieszczenia zasobów naturalnych, natomiast siła dośrodkowa powstaje tam, gdzie istnieje ośrodek przyciągający, którym jest zazwyczaj istniejący już duży zakład produkcyjny. Siła dośrodkowa prowadzi w końcowym efekcie do koncentracji, a co za tym idzie — do obniżenia jednostkowych kosztów stałych produkcji. Dlatego też siła dośrodkowa przeważa dzisiaj nad siłą odśrodkową, wynikającą z nierównomiernego rozmieszczenia zasobów naturalnych.

W produkcji budowlanej, zwłaszcza mieszkaniowej, przestrzeń stanowi ważny element, do tego stopnia, że skłania to niektórych uczonych do wyprowadzania naukowych podstaw planowania przestrzennego z urbanistyki.

W gospodarce planowej konieczność uwzględnienia elementu przestrzeni w działalności gospodarczej staje się oczywista. Konieczność ta skłania do podejmowania decyzji, zapewniających obok właściwej struktury rodzajowej również właściwą strukturę przestrzenną produkcji. Istota zagadnienia polega na tym, że drogą planowania przestrzennego człowiek w sposób świadomy przekształca środowisko geograficzne.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>