Przestrzenne planowanie urbanistyczne

Zgodnie z ustawą o planowaniu przestrzennym z 1961 r. plany regionalne stanowią integralną część planowania gospodarki narodowej. Specyfika planu regionalnego wynika z faktu, że obejmuje on tylko określone okręgi kraju i uwzględnia warunki terenowe.

Plany miejscowe są to plany osiedli podzielonych na strefy budowlane, przemysłowe, zieleńcowe itp. Przez planowanie miejscowe lub urbanistyczne rozumie się w ogólności:

– 1) podział terenu w sposób jednoznaczny na określone różne rodzaje użytkowania,

– 2) skoordynowanie różnych rodzajów użytkowania w oparciu o ich funkcje przestrzenne, ekonomiczne, techniczne i plastyczne.

Funkcja plastyczna w planowaniu miejscowym jest powiązana z architekturą. Jak już stwierdziliśmy, planowame przestrzenne w zakresie produkcji budowlanej wiąże się ściśle z rozwojem miast, głównie na skutek silnej intensyfikacji uprzemysłowienia określonych regionów. Mając to na względzie zajmiemy się przede wszystkim planowaniem regionu miejskiego, planowaniem urbanistycznym.

Przestrzenne planowanie urbanistyczne — jako najbardziej związane z rozwojem produkcji budowlanej — można podzielić na następujące kolejne fazy:

– 1. W pierwszej fazie należy wykonać dokładną inwentaryzację zagospodarowania regionu miejskiego. Inwentaryzacja obejmuje istniejące i zaplanowane zakłady pracy, z określeniem charakteru produkcji oraz liczby zatrudnionych pracowników. Chodzi tu nie tylko o zakłady produkcyjne, lecz również o usługowe. Uwzględnia się zatem także zatrudnienie w komunikacji, transporcie i administracji.

W tej fazie przeprowadza się studia geologiczne, w wyniku których opracowuje się inwentaryzację zasobów bogactw naturalnych łącznie z analizą opłacalności ich eksploatacji.

– 2. W drugiej fazie przeprowadza się bilans wodny dla całego regionu, bowiem zasoby wodne w sposób decydujący wpływają na rozwój przemysłu, a tym samym — na rozwój miasta. Brak dostatecznej ilości wody pitnej i przemysłowej, doprowadzający do istnienia ujemnego bilansu wodnego pociąga za sobą albo stosowanie środków zaradczych w formie dodatkowych inwestycji (budowa zbiorników retencyjnych, przerzucenie zasobów wody z innych zlewni, budowa rurociągów, regulacja ścieków itp.), albo też zmusza do tego, by na pewnych obszarach wykluczać lokalizację zakładów przemysłowych o dużym zapotrzebowaniu na wodę.

– 3. Mając rozpoznanie gospodarcze stanu regionu możemy w trzeciej fazie przystąpić do opracowania i ustalenia podstawowych tendencji i możliwości rozwojowych, jak również do określenia czynników wstrzymujących rozwój. Analiza ekonomiczna powinna wykazać, czy opłaca się ewentualne pokonanie trudności lub przeszkód.

– 4. Czwarta faza polega na postawieniu ekonomicznej hipotezy rozwoju całego regionu oraz regionów miejskich, ze szczególnym uwzględnieniem miasta głównego. Dyrektywy i wytyczne powinny wynikać z planu krajowego i powinny współgrać z długofalowym planem rozwoju gospodarki narodowej. Analiza ekonomiczna nie może się zatem ograniczać do krótkiego okresu rozwojowego i do uwzględnienia tylko poszczególnych obiektów.

– 5. Piąta i końcowa faza polega na uwypukleniu zakresu działalności przedsiębiorstw budowlanych w najbliższej i dalszej przyszłości oraz na ustaleniu charakteru zabudowań i wielkości osiedli, co ma związek z wyborem odpowiedniej technologii. Odpowiedź na pytanie o stopień i zakres zaangażowania budownictwa wynika z kompletnego rozpatrzenia planów przestrzennych. W innym kontekście planowanie przestrzenne możemy ująć w trzy fazy:

– 1) przeprowadzenie studiów,

– 2) wyprowadzenie poprawnych wniosków ze studiów,

– 3) realizacja planu.

Program i wytyczne

Studia polegają na zebraniu i opracowaniu wszelkich materiałów naukowych i danych statystycznych oraz na dokonaniu pomiarów i opisów przestrzennego zagospodarowania terenu. Studia prowadzą do sporządzenia referatów i wykresów graficznych, map, planów, tablic, szkiców, fotografii itp.

Studia pozwalają na przeprowadzenie analizy poszczególnych problemów i wyciągnięcie odpowiednich wniosków. Wnioski uzupełnione założeniami narodowych planów gospodarczych, służą do opracowania programu oraz do ustalenia wytycznych do projektu, zwanych też założeniami programowymi, określającymi rozwój miasta w pewnym okresie. W ten sposób przeprowadza się analizę rozwoju miasta w przestrzeni i w czasie.

Program i wytyczne stanowią podstawę do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego miasta. Plan ten, opracowany graficznie w odpowiedniej skali i zatwierdzony przez właściwe władze, stanowi dokument techniczny i prawny, obowiązujący realizatorów.

– a) poszczególnych działek budowlanych, przy czym mamy wówczas do czynienia z planami zagospodarowania terenu działek lub planami usytuowania obiektów budowlanych

– b) terenów przeznaczonych pod budowę realizowaną przez jednego inwestora lub przez zespól inwestorów współdziałających, przy czym mamy wówczas do czynienia z częścią projektu inwestycji budowlanej.

Podstawą do opracowania projektu planu realizacji jest zatwierdzony szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego jednostki osadniczej oraz decyzje w sprawie lokalizacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>