Zniesienie normatywu

Zasada, że przedsiębiorstwo ma prawo do przeznaczania środków na własne inwestycje (jeśli z funduszu rozwoju pokryło wzrost normatywu środków obrotowych) nie stanowiła w praktyce bodźca do prawidłowego normowania środków obrotowych, ponieważ o dokonywaniu własnych inwestycji przedsiębiorstw — przynajmniej w zakresie robót budowlano-montażowych — decydowały wbrew założeniu nie posiadane środki pieniężne, lecz moc przerobowa przedsiębiorstw budowlano-montażowych znajdujących się na danym terenie. Było to równoznaczne z limitowaniem inwestycji przedsiębiorstw. Istotną rolę odgrywało także to, że bodźce do ustalania normatywu na poziomie niezbędnego faktycznego zapotrzebowania na środki obrotowe oparto na wyżej omówionej „konkurencji” między inwestycjami a środkami obrotowymi o środki finansowe. Skuteczność tych bodźców była wątpliwa, ponieważ istniały możliwości pokrycia potrzeb związanych z istnieniem zapasów w przedsiębiorstwie zarówno ze źródeł bankowych, jak i zobowiązań pozabankowych.

Za zniesieniem normatywu jako podstawy ustalania wielkości zapotrzebowania przedsiębiorstw na środki finansowe przemawia wreszcie także i to, że w toku realizacji planów przedsiębiorstw zachodzą zmiany dezaktualizujące normatywy prawidłowo ustalone w oparciu o wielkości założone w planie. Korekta normatywu i wyposażenia w fundusze, nawet jeśli się ją przeprowadza, jest w stosunku do tych zmian znacznie opóźniona. Przedstawione tu powody przyczyniły się do zrezygnowania z ustalania normatywu ograniczającego wysokość funduszu własnego w obrocie przedsiębiorstwa.

W związku z przedstawioną krytyką normatywu nasuwa się jednak spostrzeżenie, że krytyka ta nie godzi w teoretyczną zasadność poszukiwania prawidłowej wielkości środków obrotowych niezbędnych do normalnej działalności przedsiębiorstwa i względnie stale związanych w ruchu okrężnym. Podział akumulacji między fundusze scentralizowane i zdecentralizowane (budżet i przedsiębiorstwo) powinno się opierać na perspektywicznym rachunku racjonalnych potrzeb przedsiębiorstwa. Oznacza to konieczność znalezienia doskonalszych metod planowania (normowania) środków obrotowych. Jednocześnie w rozwiązaniach praktycznych nie można abstrahować od prawidłowości wyznaczających stałe i zmienne zapotrzebowanie w zakresie środków obrotowych, wynikające z nierównomierności przebiegu ruchu okrężnego środków.

Źródła finansowania środków obrotowych przedsiębiorstw budowdano-montażowych

Istnieją dwie grupy funduszy przeznaczonych na pokrycie środków obrotowych zaangażowanych w przedsiębiorstwie budowlano-montażowym, a mianowicie:

– 1) fundusze własne,

– 2) fundusze obce.

Pojęcie funduszy własnych nie jest jednoznaczne. Używa się go dla określenia wyposażenia przedsiębiorstwa w środki obrotowe. W tym znaczeniu ma ono charakter typowo ewidencyjny informuje o strukturze majątkowej z punktu widzenia własności (np. fundusz statutowy). Pojęcie to używane jest także dla określenia odpowiednika środków pieniężnych zgromadzonych i pozostających w dyspozycji przedsiębiorstwa (np. fundusz rozwoju).

Wobec praktycznej niedoskonałości normatywu jako granicy wyposażenia przedsiębiorstw w fundusze własne służące do finansowania środków obrotowych, rozpatrzmy, jakie wielkości mogłyby stanowić miernik zapotrzebowania przedsiębiorstwa budowlano-montażowego w zakresie funduszy własnych w obrocie.

Miernikami takimi mogą być bądź bezpośrednio wskaźniki udziału funduszy własnych w finansowaniu faktycznego albo przewidywanego stanu całości lub części środków obrotowych, bądź też — z uwagi na to, że podstawowa masa środków obrotowych zaangażowanych w przedsiębiorstwie jest funkcją wielkości produkcji — wskaźnik procentowy wartości produkcji i usług planowanych na dany rok. Trudno któremu – kolwiek z tych rozwiązań przyznać bezwarunkową wyższość. Wydaje się jednak, że rozwiązanie ostatnie jest o tyle słuszniejsze, że zawiera bodziec do planowania produkcji na wyższym poziomie. W ślad za wyższym planem produkcji zwiększają się nie oprocentowane fundusze własne, a zatem zmniejsza się obciążenie przedsiębiorstw z tytułu odsetek od kredytu. Wskaźniki te muszą być ustalone jednak w ten sposób, by nie ograniczały kontrolnego oddziaływania kredytu bankowego, chodzi bowiem o to, by zmniejszenie wielkości zapasów znajdowało wyraz w zmniejszeniu kredytów.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>